કસુવાવડના સૌથી સામાન્ય સાત કારણો

કસુવાવડના સૌથી સામાન્ય સાત કારણો

Miscarriage causes in gujarati

 

પ્રારંભિક મહિનાઓમા કસુવાવડ(Early pregnancy loss) એટલું સામાન્ય છે કે ઘણા પ્રસૂતિશાસ્ત્રીઓ કસુવાવડને પ્રજનનનો એક સામાન્ય ભાગ માને છે. તેનાથી થતા નુકશાન ને અવગણી ના શકાય.

અહીં બંને સિંગલ અને વારંવાર કસુવાવડના સૌથી સામાન્ય કારણો જોઇઍ.

 

કસુવાવડનું કારણ: રંગસૂત્ર અસામાન્યતા (Chromosomal Abnormalities)

 

શા માટે તે કસુવાવડ તરફ દોરી જાય છે?

 

જેક્સનમાં મિસિસિપી મેડિકલ સેન્ટર યુનિવર્સિટીમાં પ્રસૂતિશાસ્ત્ર અને સ્ત્રીરોગવિજ્ઞાન વિભાગના અધ્યક્ષ, અને અમેરિકન કોલેજ ઓફ ઓબ્સ્ટેટ્રિશિયન્સ એન્ડ ગાયનેકોલોજિસ્ટ્સના પ્રવક્તા બ્રાયન કોવાન એમડી કહે છે કે,મેળ ન ખાતા  રંગસૂત્રો ઓછામાં ઓછા 60 ટકા કસુવાવડ માટેનું કારણ છે” .  

આપના દરેક કોષમાં રંગસૂત્રો એ નાનાં માળખાં જેમાં આપણા જીન્સ છે: આપણા પાસે રંગસૂત્રોની ૨૩ જોડી છે, જેમાંથી સેક સમૂહ આપના માતા તરફથી અને બીજો પિતા તરફથી મળે છે. કેટલીકવાર, જ્યારે ઇંડા અને શુક્રાણુ મળે છે, ત્યારે એક અથવા બીજામાં ખામી હોવાથી રંગસૂત્રો યોગ્ય રીતે નથી ગોઠવાઈ શકતા નથી.  

તે કિસ્સામાં, પરિણામી ગર્ભમાં રંગસૂત્રમાં અસામાન્યતા હોય છે અને ગર્ભાવસ્થા સામાન્ય રીતે કસુવાવડમાં પરિણમે છે. સળંગ બે અથવા વધુ કસુવાવડનો અનુભવ કરનારા યુગલો ક્યારેક તબીબી પરીક્ષણ દ્વારા જાણકારી મેળવે છે, કે તેમને રંગસૂત્રીય અસંગતિઓ છે જે તેમને અસર કરતી નથી પરંતુ ગર્ભધારણ થતાં અટકાવે છે.

 

તમે શું કરી શકો છો

જો તમારે એક કસુવાવડ થઇ હોય, તો ધીરજ રાખો.  તમે ફરીથી સર્ગભા બની શકો છો
અને એક તંદુરસ્ત બાળકને જન્મ આપી શકો છો
.

જો તમારે ફરીથી કસુવાવડ થાય, તો કસુવાવડમાં પસાર થતી પેશીઓને સાચવવાનું નક્કી કરો (જો શક્ય હોય તો, તેને જંતુરહિત ખારા સંપર્ક-લેન્સના દ્રાવણમાં સંગ્રહ કરો) અને તમારા ડૉક્ટરને પાસે લઇ જાઓ જેથી રંગસૂત્રના પરીક્ષણ માટે લેબમાં મોકલી શકે.

Preventing Miscarriages: ધ ગુડ ન્યૂઝ (કોલિન્સ 2005) ના સહલેખક અને  મેનહટનમાં પ્રજનન નિષ્ણાત એમડી જોનાથન સ્કેર કહે છે કે , જો રંગસૂત્ર સામાન્ય છે, તો તરત જ કસુવાવડ માટે જવાબદાર હોઈ શકે તેવા અન્ય મુદ્દાઓ શોધો જેની સારવાર કરી શકાય”.

કસુવાવડનું  કારણ: ગર્ભાશયના અસામાન્યતા(Uterine Abnormalities) અને અસમર્થ ગર્ભશય નો અમુક ભાગ (Cervixes)

 

શું કામ તે કસુવાવડ તરફ દોરી જાય છે?

 

જો તમારે સામાન્ય આકારનું અથવા વિભાજીત ગર્ભાશય(Abnormal Shape) છેજેને uterine septum કેહવાય છે ગર્ભ ક્યાં તો બરાબર રોપાય શકતું નથી અથવા એકવાર રોપાય જાય છે,તો પણ ટકી રેહવા માટે પુરતું પોષણ મળતું નથી જેના કારણે ગર્ભપાત થાય છે.

ડૉ. કોવાન કહે છે કે,

” લગભગ ૧૦ ટકા કસુવાવડ ગર્ભાશયના ફેરફારોના લીધે થાય છે”.  

નબળી અથવા અસમર્થ ગર્ભાશયની ગરદન એ બીજી એક સમસ્યા છે જે કસુવાવડ તરફ દોરી શકે છે, કારણ કે પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળાના અંત સુધી ગર્ભ મોટા પ્રમાણમાં વિકસે છે જેથી cervix બહારની તરફ આવા માંડે છે. જો ગર્ભાશયની cervix નબળી હશે, તો ગર્ભને પકડી નહિ શકે.

 

તમે શું કરી શકો છો

તમારો ડોક્ટર આ સમસ્યાને શોધી નહિ શકે. ડૉ. કોવાન કહે છે કે,સર્જરી દ્વારા Uterine septumને સુધારી શકાય છે.” આ સારા સમાચાર છે.  અને જો તમને અસમર્થ ગર્ભાશય cervix છે, તો તમારો ડોક્ટર ગર્ભાશયને બંધ રાખવા માટે cervixમાં ટાંકો મૂકી દેશે, પ્રક્રિયાને cerclage કહેવાય છે. તમારી ગર્ભાવસ્થાના ભાગરૂપે તમને કદાચ પથારીવશ અથવા હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવાની જરૂર પડી શકે

 

Miscarriage causes in gujarati

કસુવાવડનું કારણ: Immunologic Disorders

શું કામ તે કસુવાવડ તરફ દોરી જાય છે?

 

ડો. સ્કેર કહે છે, “તમે માની લો કે કોઈ સ્ત્રીનું શરીર શુક્રાણુને વિદેશી પદાર્થ તરીકે જુએ છે, તો ગર્ભધારણ થવું તે એક આશ્ચર્યજનક વાત છે”. “પરંતુ મોટાભાગે, ફલિત ઈંડું માતાને સંદેશ મોકલે છે જે કહે છે કે મારી સાથે સૂક્ષ્મજંતુની જેમ ન વર્તોઅને સગર્ભાવસ્થા કોઈ પણ ઘટના વિના આગળ વધે છે.”

કેટલાક કિસ્સાઓમાં, સ્ત્રીનું શરીર ગર્ભને સ્વીકાર નથી કરતું.  ડો. સ્કેર કહે છે, “Antiphospholipid antibodies– એન્ટિબોડીઝ જે ગર્ભ સહિત પોતાના પેશીઓ પર હુમલો કરે છે, – જે ઘણા કસુવાવડ માટે જવાબદાર છે આ સમજાવવું મુશ્કેલ છે એમ ડોકટરો વિચારતા હતા”

 

તમે શું કરી શો છો

 

ડૉ. સ્કારે કહે છે કે હજુ સુધી આ ક્ષેત્રમાં સંશોધન થયું નથી. જ્યારે ઉપચારને હજુ પણ પ્રાયોગિક માનવામાં આવે છે, ત્યારે તેમણે એસ્પિરિન, હેપરિન (Heparin-પાતળું રક્ત કરનારું) અને ચોક્કસ સ્ટેરોઇડ્સ(steroids) વડે સ્ત્રીઓની  સારવાર કરવામાં સફળતા મેળવી છે.

કસુવાવડનું કારણ : થાઇરોઇડ સમસ્યાઓ (હાયપર- અને હાયપો-થાઇરોઇડિઝમ બંને) અને અનિયંત્રિત ડાયાબિટીસ જેવી સારવાર ન કરવામાં આવેલી બિમારીઓ

 

શું કામ તે કસુવાવડ તરફ દોરી જાય છે?

 

થાઇરોઇડની સ્થિતિ અને અનિયંત્રિત ડાયાબિટીસ બંને “પ્રતિકૂળ” ગર્ભાશય વાતાવરણ સાથે સંકળાયેલા છે. ડો. સ્કેર સમજાવે છે કે, “આ સ્થિતિની અસરો ગર્ભનું ટકી રેહવુ મુશ્કેલ બનાવે છે”

 

તમે શું કરી શકો છો

તમારા ડૉક્ટર એ સુચવેલા ફેરફારો પોતાના જીવનશૈલીમાં કરો, અને તમારી ડાયાબિટીસને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે સુચવેલી કોઈપણ સારવાર Regimen અનુસરો. થાઇરોઇડની સ્થિતિ સામાન્ય રીતે દવાથી સુધારી શકાય છે.  

Miscarriage causes in gujarati

 

કસુવાવડનું કારણ: પોલીસીસ્ટિક ઓવરી સિન્ડ્રોમ (PCOS)

 

શું કામ તે કસુવાવડ તરફ દોરી જાય છે ?

ડો. સ્કેર કહે છે, “આ હવે વારંવાર કસુવાવડનું ઉભરતું કારણ છે.” પીસીઓએસ. ધરાવતી મહિલા પુરૂષ હોર્મોન ટેસ્ટોસ્ટેરોનનું ખૂબ ઉચું સ્તર ધરાવે છે, જે અન્ય વસ્તુઓ પૈકી અનિયમિત અંડાશય અને માસિક સ્રાવનું કારણ બને છે. ડો. સ્કેર સમજાવે છે કે “સ્ત્રીઓમાં ડાયાબિટીસ ન હોય તો પણ, પીસીઓએસ ઇન્સ્યુલિનનો  પ્રતિકાર કરે છે, જે એન્ડોમેટ્રાયલ લાઈનને યોગ્ય રીતે પુખ્ત થતાં અટકાવે છે,” તેમના અંદાજ પ્રમાણે 5 થી 10 ટકા પ્રજનનક્ષમ વયની સ્ત્રીઓમાં PCOS છે.

 

તમે શું કરી શકો છો

 

મેટોફૉર્મિન (ગ્લુકોફેજ) જેવા મૌખિક એન્ટીડાયબેટિક દવાઓની સારવારથી, પીસીઓએસ વાળી મહિલાઓમાં કસુવાવડ ઘટાડવામાં સફળતા મળી છે.

 

કસુવાવડનું કારણ : બેક્ટેરીયલ Infection

 

શા માટે તેઓ કસુવાવડનું કારણ બને છે?

 

પુરુષ અને સ્ત્રી પ્રજનન પત્રિકાઓમાં ઘણા સૂક્ષ્મજીવો હાનિ પહોંચાડયા વગર – મદદરૂપ થઇને -.રહે છે. પરંતુ ચોક્કસ બેક્ટેરિયા સમસ્યાઓ પેદા કરી શકે છે, જેમાં કસુવાવડના વધતા જોખમનો સમાવેશ થાય છે. ખાસ કરીને બે – mycoplasma hominis અને ureaplasma urealyticum– તંદુરસ્ત પુરુષો અને સ્ત્રીઓના genital tractમાં રહે છે, પરંતુ કસુવાવડના જોખમને વધારી શકે છે. સ્ત્રીઓમાં, આ બેક્ટેરિયાના ચેપથી  એન્ડોમેટ્રીયમમાં (ગર્ભાશયન નુ અંદર નુ આવરણ ) સોજો  ઉત્પન્ન કરી શકે છે, જે ગર્ભનો વિકાસ અશક્ય બનાવે છે. ડો. સ્કેર કહે છે કે “આના કોઈ લક્ષણ નથી, પરીક્ષણ  દ્વારા જ તમે જાણી શકાય “

 

તમારે શું કરવું જોઈએ

આ ચેપ સામાન્ય રીતે સરળતાથી એન્ટીબાયોટીક્સથી સારવાર કરી શકાય છે.

 

કસુવાવડનું  કારણ: જીવનશૈલી (સિગારેટ, દારૂ, ડ્રગ્સ, પર્યાવરણીય ઝેર)

 

શું કામ તેઓ કસુવાવડ તરફ દોરી જાય છે?

 

ડો. સ્કેર કહે છે કે, “નિકોટિન સ્તન્ય પ્રાણીઓમાં ગર્ભમાં રહેલા બચ્ચાની રક્ષા માટેનું આચ્છાદન(placenta) પાર કરીને રક્ત પુરવઠા(blood supply) અને ગર્ભની વૃદ્ધિ સાથે દખલ કરે છે.”ધુમ્રપાન ન કરનાર કરતા ધુમ્રપાન કરનાર માટે કસુવાવડનો દર બમણો છે.

તે કહે છે કે દિવસમાં બેથી વધુ આલ્કોહોલિક પીણાંઓ પીનાર કસુવાવડ સાથે સંકળાયેલા છે

છેલ્લે, અમુક વાતાવરણમાં કામ કરતી સ્ત્રીઓમાં – ખેતરો, ઓપરેટિંગ રૂમ, ડેન્ટલ કચેરીઓ અને હોસ્પિટલ પ્રયોગશાળાઓ સહિત-અજાણ્યા કારણોસર ગર્ભપાતનો ઊંચો દર છે.

 

તમે શું કરી શકો છો

ડૉ. લર્નર કહે છે, “તમે સગર્ભા થવાની કોશિશ કરો તે પહેલાં બધી હાનિકારક ટેવ છોડી ડો અને તમે સફળ ગર્ભાવસ્થાનો આનંદ માણવાની તમારી તકોને વધારી શકો છો. ” જો તમે ચિંતિત હોવ કે તમારી કાર્યસ્થળે તમારા માટે તંદુરસ્ત ન હોઈ શકે, તો તમારા ડૉક્ટરને તમારી ચિંતાઓ વિશે કહો.

 

 

 

અન્ય લેખ વાંચો:  ગર્ભપાત

 

Please follow and like us:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Enjoy this blog? Please spread the word :)