બાળકો ને ફોનથી કેવીરીતે દૂર રાખી શકાય?

ડૉ. ર્કિતન મેહતા, એમ.ડી,પીડીયાટ્રીક્સ જણાવે છે કે,જે બાળકો સ્ક્રીન ની સામે વધુ સમય પસાર કરે છે તેમને ન્ય સમસ્યાઓ (kids health) પણ હોય શકે છે, જેમ કે ઓછી ઊંઘ, કે પછી વધુ પડતું વજન વધવું.
વળી તે કહે છે, જે બાળકો દરરોજ કલાકો સુધી ટીવી જોવે છે અને વિડિયો ગેમ્સ રમે છે તે નવું શીખવા ની, બાહર રમવા ની અને મિત્રો બનાવવા ની ઘણી બધી વાસ્તવિક તકો ગુમાવે છે. “આપણો સૌથી મોટો પ્રશ્ર્ન એ હોવો જોઇએ કે, આ સ્ક્રીન સમય ની વિસ્થાપિતતા શું છે?” તે કહે છે.

કપાત કેવી રીતે મુકાય–

દરેક જગ્યાએ સ્ક્રીન ની ઉપસ્થિતિ ના કારણે,બાળકો તેની સાથે ઓછો સમય ગાળે તે તો મુશ્કેલ જણાય છે. પરંતુ એક સીમા બાંધવી જરૂરી છે.

ઓછા માં ઓછા થોડા સમય માટે પણ એમને તે ઉપકરણો થી દૂર કરવા માટે આ નુસ્ખાઓ અપનાવી જોવો–

૧. તમારા બાળકોને તેમના પોતાનુ ટેબ્લેટ અથવા સ્માર્ટફોન ના આપશો–

સ્ટીવન ગોર્ટમેકર, પીએચડી, પ્રોફેસર ઓફ ધ પ્રેક્ટીસ ઓફ હેલ્થ સોશિયોલોજી,હાર્વર્ડ ટી.એચ. ચાન સ્કૂલ ઓફ પબ્લિક હેલ્થ ખાતે કહે છે કે,”તમારા બાળકો સાથે વાતચીત કરો , તેમને ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણ સોંપવાની જગ્યાએ. ”

૨. કમ્પ્યુટર્સ અને ટીવી તમારા ઘરની સહભાગિતા વાળી જગ્યાઓમાં રાખો–

જ્યારે તમારા બાળકો રસોડામાં અથવા લિવિંગ રૂમમાં સ્ક્રીનોનો ઉપયોગ કરે છે, તો તેઓ જે શો જોઇ રહ્યા છે, તેઓ જે રમતો રમે છે, અને તેઓ જે વેબસાઇટ્સ પર હોય તેના પર નજર રાખવાનું સરળ થાય છે.

૩. તમારા કુટુંબના સમયપત્રકમાં ટેક-ફ્રી સમય નો સમાવેશ કરો–

કોઈ પણ વયે, બાળકોને એ જાણવું જોઈએ કે અમુક ચોક્કસ સમયે સ્ક્રીન્સ બંધ રાખવા જોઈએ, જેમકે ભોજન અને સૂવાના સમયે. દર અઠવાડિયે એવો સમય રાખો જયારે આખું પરિવાર સાથે આનંદ થાય એવું કંઈક કરે-ઉપકરણો વગર, તો વધુ સારું.

૪. જુઓ તમે કેટલી વાર તમારા પોતાના ઉપકરણોનો ઉપયોગ કરો છો–

જો તમે તમારા ફોનમાં હમેશાં વ્યસ્ત રહેશો, તો તમારા બાળકોને વ્યાજબી કારણ નહીં મળે કે તેઓએ કેમ તેમના સ્ક્રીન્સ બન્ધ કરવા જોઈએ. ઉપરાંત, તે ઉપકરણો તમારા બાળકો સાથે વિતાવાના સમયને અસર કરે છે. ફાસ્ટ ફૂડ રેસ્ટોરન્ટ્સમાં પરિવારો પર અભ્યાસ કરતા સંશોધકોએ નોંધ્યું છે કે માતા-પિતા સાથે બેઠેલા બાળકોની તુલનામાં તેમના સ્માર્ટફોન્સ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા હતા.

૫. સ્ક્રીનના ઉપયોગની હદ સુનિશ્ચિત કરો–

જ્યારે નિયમો સ્પષ્ટ અને સુસંગત હોય, ત્યારે તમે દૈનિક લડાઈને ટાળી શકો છો જ્યારે તમે બાળકોને કહી શકો છો કે તે ટીવી, કમ્પ્યુટર, અથવા ફોનને બંધ કરવાનો સમય છે.

૬. અલગ સ્ક્રીન-ટાઇમ સીમાઓ સમજાવવા માટે તૈયાર રહો–

તમારા બાળકો ને મિત્રના ઘરે કલાકો ટીવી જોયા પછી,આશ્ચર્ય થઈ શકે છે કે તમારા નિયમો અલગ કેમ છે ? ડૉક્ટર કહે છે, “આ એક તક છે તમારા બાળકો સાથે વાતચીત કરવાની અને તમારા પરિવારના આદર્શો શું છે તે જણાવવાની.”

૭. મજા કરવા માટે તમારા બાળકોને અન્ય માર્ગો શોધવામાં સહાય કરો–

જો કોઈ બાળક પાસે સ્ક્રીન જોવા સિવાય અન્ય કંઇ કરવાનું નથી , તો જ્યારે તે એ જ કરે છે ત્યારે આપણે આશ્ચર્ય પામવું જોઈએ નહીં,” હિલ જણાવે છે. અન્ય વિકલ્પો  – કલા સામગ્રી, પુસ્તકો, રમત, અને સાયકલ – આસપાસ અને તૈયાર રાખો જ્યારે તમારા બાળકો દાવો કરે છે કે કરવા માટે બીજું કંઇ નથી.

૮. તમારા બાળકો મોટા થાય તેમ  સ્ક્રીન-સમયની મર્યાદાને સમાયોજિત કરો–

” મિડલ સ્કૂર્લસ અને કિશોરો ના,માતા-પિતા નિર્ણય પ્રક્રિયામાં તેમને વધુ સામેલ કરવા માગે છે,” ડોક્ટર કહે છે. તમે તેમની સાથે વાત કરી શકો છો કે સમગ્ર પરિવારને કેટલો સ્ક્રીન સમય મળશે. એકવાર તમે પ્લાન નક્કી કરી લો પછી, તેને વળગી રહો.

૯. તમારા જૂના ઇલેક્ટ્રોનિક્સનું દાન અથવા રિસાયક્લિંગ કરવાનું વિચારો–

સામાન્ય રીતે ઘરોમાં ઘણા બધા ઉપકરણો હોય છે,સ્થાન બદલતી વખતે  તે રહી જાય છે, યાદી બનાવી ને રાખવી સારું છેઇન્વેન્ટરી કરવા માટે સારું છે અને જુઓ  તમે ટેક્નોલોજીને મર્યાદિત કરી શકતા નથી.

Please follow and like us:

2 thoughts on “બાળકો ને ફોનથી કેવીરીતે દૂર રાખી શકાય?

  • December 30, 2017 at 5:59 am
    Permalink

    Yes if we want our younger generation happy and healthy aswell,elders need to take care to make kids realize appropriate use of technology.Just as elders take care of other good/bad habits.

    Reply
    • January 1, 2018 at 3:27 pm
      Permalink

      Thanks for your response! Yes, elders need to take care..

      Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Enjoy this blog? Please spread the word :)